Waarom je als volwassen Kopp-Kov moeite kunt hebben met grenzen (en vaak last hebt van schuldgevoelens)

Een van de thema's die ik tegenkom in mijn praktijk is grenzen en schuldgevoel bij het aangeven daarvan. Wanneer we aan de slag gaan met dit thema kijken we ook naar: waar kom je vandaan en hoe ben je opgegroeid?

Bij een aantal vrouwen - en dat is vaker dan je denkt - speelt het zijn van een kopp/kov een rol in het niet kunnen voelen of aangeven van grenzen. Een term die de vrouwen zelf vaak niet kennen, laat staan dat ze zich bewust zijn van de invloed die het heeft op hun leven.

Wat is Kopp/Kov?

Kopp is de afkorting van kind van een ouder met psychische problematiek. Bij kov staat de V voor verslaving. En verslaving betekent niet alleen drugs, maar bijvoorbeeld ook alcohol of medicatie. Door de verslaving, de depressie of andere psychische problematiek ging de aandacht niet naar jou als kind. Je ouder moest alle zeilen bijzetten om zelf overeind te blijven.

Ook ik ben opgegroeid als kind van een ouder met een verslaving en een psychische kwetsbaarheid. Vanaf de buitenkant zag ons gezin er misschien best oké uit, maar de dynamiek die er was binnen het gezin heb ik als intens en ingewikkeld ervaren.

Toen ik voor het eerst informatie las over kopp/kov (kind van een ouder met psychische problematiek/kind van een ouder met een verslaving) viel er bij mij iets op zijn plek. Een van de dingen waar je als "kind van" mee te maken hebt is een voortdurend afgestemd zijn op de ander. Doordat de situatie in het gezin onvoorspelbaar was en je als kind leerde om je af te stemmen op de emotie van je ouder is dat diep in je gaan zitten. Empathie in het extreme. En als je merkt dat degene met wie je in contact bent niet blij is vraag je je altijd af of dat komt door jou. Iets wat je hebt gezegd of gedaan, of wat je niet zei of deed.

Verantwoordelijkheid

Terwijl ik hier woorden aan geef voel ik de zwaarte van de verantwoordelijkheid die al vroeg op mij kwam en die ik al die jaren bij me heb gedragen. Het heeft jaren geduurd voordat ik zelf begreep wat er continu in mij gebeurde, hoe alert ik was en hoe verantwoordelijk ik mij voelde voor het geluk van zo'n beetje de hele wereld. En wat hieraan ten oorsprong lag. Ook nu nog peil ik de stemming van mensen en kan ik de spanning voelen die het met zich meebrengt als iemand niet gelukkig lijkt te zijn.

Goed nieuws

Het goede nieuws is dat je kunt leren om scheiding maken tussen wat van jou is en wat van de ander. Te weten waar het vandaan komt én waar je naartoe wilt helpt hierbij.

In de afgelopen jaren heb ik veel geleerd over overlevingsmanieren en hoe we deze inzetten om staande te kunnen blijven in een wereld die overweldigend was. Het is een heel proces om oude patronen te ontwarren en nieuwe wegen in te slaan. Vaak lukt dat pas als je duiding krijgt over wat er heeft plaatsgevonden en hoe dat je leven in het hier en nu beïnvloedt.

Maar ze deden zo hun best

In mijn praktijk ben ik daarom alert op het thema kopp/kov. Als vrouwen vertellen over hoe zij zijn opgegroeid en ik vermoed dat zij "kind van" zijn, dan deel ik dat met hen.

Het kan daarbij best ingewikkeld zijn als jij je wel geliefd hebt gevoeld door je ouders. Ze deden echt hun best om liefde te geven. Je wilt je liever niet over hun tekortkomingen uitspreken en hen tekort doen. Dat is begrijpelijk.

We zijn als kind loyaal aan onze ouders en juist dan is het niet gemakkelijk om uit te spreken dat er sprake was van (emotionele) verwaarlozing. Toch is dit vaak het geval geweest als je ouder worstelde met verslaving of een psychische kwetsbaarheid.

Regelmatig spreek ik vrouwen in mijn praktijk van wie hun ouder bijvoorbeeld op latere leeftijd de diagnose autisme kreeg. Het kan helpend zijn om dit te weten. Maar wat hiermee niet verdwijnt is de alertheid die is ontstaan door de onvoorspelbaarheid van toen.

En ookal is het ergens logisch dat er weinig ruimte was voor het kind dat opgroeide en daarin aandacht vroeg, het doet niets af aan wat je daardoor hebt moeten missen in je jonge jaren. De gevolgen je hier nu nog van draagt worden hierdoor ook niet uitgewist.

Liefde, begrip (of juist onbegrip ten opzichte van je ouder) en pijn kunnen zich afwisselen in het contact met je ouder in het hier en nu. Het kan naast elkaar bestaan. Het is er allebei.

Als je je niet geliefd hebt gevoeld

Dit geldt overigens ook voor jou, als je niet het gevoel kent van geliefd te zijn door je ouders. Dit is zo'n ongelofelijk gemis en heeft nog zoveel meer impact. Ik voel met je mee en ik hoop zo dat je in het hier en nu liefde kunt ontvangen van je Hemelse Vader en van de mensen die in het hier en nu in je leven zijn.

Herkenning en erkenning

Ik heb in mijn praktijk en persoonlijk ervaren dat herkenning en erkenning over dit onderwerp hoop geeft op herstel. Hoop om in die alertheid te kunnen navigeren naar gezonde grenzen. Hoop om dat schuldgevoel meer te kunnen loslaten.

Het is mijn persoonlijke wens dat je door deze blog meer inzicht hebt gekregen over de gevolgen van het opgroeien als kopp/kov.

Wil je meer weten over dit onderwerp?

Het trimbos instituut doet onderzoek naar hoe kopp/kov eerder en beter geholpen kunnen worden. Hier lees je er meer over https://www.trimbos.nl/kennis/kopp-kov/feiten-en-cijfers/uiting-problemen/

De Roos opleidingen voor psychosociale therapie heeft een uitzending gemaakt in samenwerking met de reformatorische omroep over kopp/kov. De uitzending is hier te beluisteren:

https://reformatorischeomroep.nl/radio/heel-mijn-hart

Herken jij je in wat ik in deze blog beschrijf en zou je anders willen leren omgaan met grenzen, schuldgevoel of je verantwoordelijkheidsgevoel?

Voel je welkom in mijn praktijk.